Tiền vay: Câu chuyện của tôi và bạn, sao phải ngại?

Nói thật nha, ai trong đời mà chưa từng ít nhất một lần nghĩ đến chuyện 'mượn tạm' vài đồng để giải quyết khúc mắc, đúng không? Bản thân tôi cũng không ngoại lệ. Cái cảm giác bí bách khi có việc cần mà ví lại 'xẹp lép' nó khó chịu lắm. Nhưng rồi, nghĩ đi nghĩ lại, thì cái khái niệm tien vay nó cũng không hẳn là con quỷ đáng sợ như người ta hay vẽ vời đâu. Quan trọng là mình hiểu nó, biết cách 'chơi' với nó, chứ đừng để nó 'chơi' lại mình. Đợt rồi, có nhỏ em họ làm ăn có vốn, gấp quá, cũng chạy vạy khắp nơi. Thấy nó vật vã, tôi mới thủng thẳng ngồi xuống, gọi ly trà đá, rồi hai bà cháu 'tâm tình' về chuyện vay mượn.

Thật sự, mấy lần đầu tiên đi hỏi vay tiền, tim tôi đập thình thịch y như chuẩn bị thi đại học vậy. Sợ đủ thứ: sợ người ta nghĩ mình không lo được, sợ mình không trả nổi, sợ đủ thứ trên đời. Nhưng mà, đời mà, đâu phải lúc nào cũng màu hồng. Có những lúc, cái 'phao cứu sinh' mang tên tiền vay nó lại là thứ duy nhất giúp mình vượt qua cơn sóng dữ. Nhớ hồi sinh viên, có lần cả đám bạn hùn tiền đi du lịch, còn tôi thì 'cháy túi'. Ai cũng bảo thôi về đi, nhưng mà cái máu đi thì nó lên cao quá. Cuối cùng, tôi đánh liều đi vay. Lúc đó, tôi nghĩ đơn giản là 'mượn bạn bè, vài bữa có lương trả lại ngay ấy mà'. May mắn là bạn tôi hiểu chuyện, cho vay mà không một lời phán xét. Chính cái trải nghiệm đó, dù nhỏ thôi, nhưng nó cho tôi thấy, tiền vay không xấu, nó chỉ là một công cụ.

Vậy, tiền vay nó là gì, rốt cuộc?

Nghe thì cao siêu vậy thôi, chứ thực ra nó đơn giản lắm. Nó giống như bạn đi mượn đồ của người khác, nhưng là mượn 'tiền' và dĩ nhiên là phải 'trả lại', có thêm 'lãi' nữa. Cái lãi này nó mới là thứ mà nhiều người 'nhảy dựng' lên khi nghe. Nhưng mà bạn thử nghĩ mà xem, nếu không có cái lãi đó, thì ai hơi đâu mà cho bạn vay, đúng không? Mọi thứ đều có giá của nó. Tiền vay cũng vậy. Cái giá của nó chính là cái lãi suất mà bạn phải trả, và cái 'cam kết' trả đúng hạn.

Tôi thấy nhiều bạn trẻ bây giờ, có khi còn rành hơn cả tôi về mấy khoản này. Nào là vay tín chấp, vay thế chấp, vay online, vay app... đủ kiểu. Nghe mà chóng mặt. Nhưng mà, cái gì cũng có cái lợi và cái hại của nó. Quan trọng là mình phải tỉnh táo. Đừng thấy 'dễ dàng' mà vội vàng, đừng thấy 'lãi suất thấp' mà mừng cuống. Hãy nhìn kỹ vào những gì bạn đang ký, đang đồng ý. Thậm chí, tôi còn nghĩ, mấy cái app vay tiền online bây giờ tiện thật, nhấn nút cái là tiền về tài khoản. Nhưng mà, cái gì dễ dàng quá đôi khi lại ẩn chứa những 'cú lừa' không ngờ tới.

Kinh nghiệm xương máu (và không xương máu lắm)

Thôi, nói lý thuyết nãy giờ cũng đủ rồi. Giờ mình nói chuyện thực tế nè. Tôi có mấy 'nguyên tắc vàng' khi dính dáng tới tiền vay, chia sẻ cho mấy đứa em hay hỏi tôi:

Đầu tiên, **"Cân nhắc thật kỹ trước khi 'nhấc máy' gọi".** Đừng có thấy khó khăn cái là chạy ngay đi vay. Hãy tự hỏi mình: "Việc này có thực sự cấp bách không? Có cách nào khác để giải quyết không? Mình có thể chờ được không?". Đôi khi, chỉ cần lùi một bước, nhìn rộng ra một chút, bạn sẽ thấy có những giải pháp khác mà không cần phải động đến chuyện vay mượn.

Thứ hai, **"Biết mình, biết người, trăm trận trăm thắng"**. Ý tôi là, bạn phải biết rõ khả năng tài chính của mình. Tháng này, tháng sau, năm sau, mình kiếm được bao nhiêu, chi tiêu bao nhiêu. Cái khoản vay này, mình có khả năng trả gốc và lãi hàng tháng không? Đừng có 'vung tay quá trán', vay để rồi tháng nào cũng 'ăn mì gói' để trả nợ. Đó là tự mình 'đày đọa' bản thân đó.

Thứ ba, **"Đọc như đọc 'tình thư', hiểu từng 'chữ ký'"**. Cái này quan trọng lắm luôn. Hợp đồng vay tiền nó không phải là cái tờ giấy để bạn 'lướt qua cho có'. Nào là lãi suất bao nhiêu, tính theo kiểu gì (tháng, năm, dư nợ giảm dần hay không), phí phạt khi trả chậm là bao nhiêu, có phí phạt trả trước không, thời hạn vay là bao lâu... Từng đó thứ, bạn phải hiểu rõ như lòng bàn tay. Nếu có chỗ nào không hiểu, đừng ngại hỏi ngay. Thậm chí, nếu thấy 'mập mờ' quá, thì thôi, kiếm chỗ khác.

Và cuối cùng, **"Luôn có một 'quỹ dự phòng' cho những điều bất trắc".** Cuộc sống mà, đâu ai biết trước được điều gì. Lỡ may 'trời xui đất khiến' có chuyện gì xảy ra, thì cái quỹ dự phòng này nó sẽ là 'cứu cánh' của bạn, thay vì phải chạy vạy đi vay mượn trong tình cảnh 'nước sôi lửa bỏng'. Ai mà có cái quỹ này rồi, thì khi cần tiền vay, họ sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều. Họ có thể chọn những khoản vay tốt hơn, với lãi suất hợp lý hơn, thay vì phải chấp nhận bất cứ thứ gì chỉ để có tiền ngay lập tức.

Vậy, có nên vay tiền không?

Câu trả lời, như bạn thấy đó, không có câu trả lời tuyệt đối. Nó phụ thuộc vào bạn, vào hoàn cảnh của bạn. Tiền vay nó giống như con dao hai lưỡi vậy. Bạn dùng nó đúng cách, nó giúp bạn giải quyết vấn đề, thậm chí là tạo ra cơ hội mới. Bạn dùng nó sai cách, nó có thể đẩy bạn vào vòng xoáy nợ nần, khó thoát ra được.

Bản thân tôi, đôi khi vẫn cần đến nó. Không phải vì tôi không có tiền, mà vì đôi khi, có những khoản đầu tư, hoặc những cơ hội mà mình cần có vốn lớn hơn để nắm bắt. Và khi đó, tôi chọn những nguồn vay uy tín, minh bạch, với lãi suất hợp lý, và quan trọng nhất là, tôi biết chắc mình có khả năng trả nợ. Chứ không phải là cái kiểu 'liều ăn nhiều' rồi phó mặc cho số phận.

Lời khuyên cuối cùng của tôi, dành cho tất cả mọi người, đặc biệt là các bạn trẻ: hãy luôn là người 'làm chủ' đồng tiền của mình, chứ đừng để đồng tiền nó 'làm chủ' bạn. Tiền vay nó là một công cụ, hãy học cách sử dụng nó một cách thông minh và có trách nhiệm. Đừng vì chút khó khăn trước mắt mà đánh đổi tương lai của mình. Hãy luôn tỉnh táo, suy nghĩ kỹ, và hành động có kế hoạch. Rồi bạn sẽ thấy, chuyện tiền vay nó chẳng có gì đáng sợ cả. Nó chỉ là một phần của cuộc sống mà thôi.